Blozen: wat kun je doen als je rood wordt in een gesprek?

Iemand stelt je een vraag in een vergadering, of je vertelt iets op een feestje, en je voelt het aankomen. Je wangen worden warm. Je weet zeker dat iedereen het ziet. En hoe harder je het probeert tegen te houden, hoe roder je wordt.

In het kort

Blozen is een normale reactie van je lichaam op aandacht. Anderen zien het minder vaak dan je denkt, en als ze het zien vinden ze het meestal sympathiek. Vechten tegen blozen maakt het vaak erger. Wat wel helpt: het laten gebeuren of luchtig benoemen, je aandacht naar de ander verleggen en gewoon doorpraten.

Wat er gebeurt als je bloost

Als je je bekeken voelt, verwijden de bloedvaten in je gezicht. Je wangen worden warm en rood. Je kunt het niet uitzetten. De gedachte "ik mag nu niet blozen" geeft extra spanning, en die spanning houdt het blozen in stand.

Anderen zien minder dan jij denkt

Psychologen noemen dit het spotlight-effect: we overschatten hoeveel anderen op ons letten. Jij voelt de warmte in je gezicht van binnenuit. De ander ziet hooguit wat kleur, en is meestal bezig met wat hij zelf wil zeggen.

Anderen lezen zenuwen vaak heel anders dan jij denkt, zoals je ziet in Verlegen of arrogant?

En als ze het wel zien

In een onderzoek uit 2009 van de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit Maastricht lazen deelnemers een kort verhaal over iemand die een fout maakte of een kleine blunder beging. Daarna beoordeelden ze foto's van die persoon, met of zonder blos. Meestal werd de persoon met de blos positiever beoordeeld, bijvoorbeeld als sympathieker en betrouwbaarder. De onderzoekers noemen blozen een signaal dat helpt om je gezicht te redden. Het laat zien dat je het belangrijk vindt hoe het gaat. Dat is geen zwakte.

Hetzelfde geldt voor rustig of verlegen zijn in het algemeen. Lees ook Verlegen of arrogant? en Waarom je onderschat hoe aardig mensen je vinden.

Wat kun je in het moment doen?

1. Laat het gebeuren. Zeg in jezelf: "Oké, ik word rood. Dat mag." Accepteren werkt beter dan wegduwen.
2. Benoem het luchtig, als je wilt. "Ik word altijd rood als ik iets vertel, let er maar niet op." Daarna is het geen geheim meer, en meestal lacht de ander mee.
3. Richt je aandacht naar buiten. Kijk naar de ander, luister naar wat hij zegt, merk iets op in de ruimte. Hoe minder je op je gezicht let, hoe sneller het zakt.
4. Praat gewoon door. Stoppen of weglopen maakt het moment groter. Een volgende zin maakt het kleiner.
5. Adem rustig uit. Een lange uitademing helpt je lichaam om te kalmeren.

Op de lange termijn

Hoe vaker je in gewone gesprekken stapt, hoe minder spannend ze worden. Begin klein: een opmerking bij de kassa, een vraag aan een buurman. In Doe het kleine ding lees je waarom kleine stappen beter werken dan grote voornemens. En als de spanning breder speelt dan alleen blozen: Sociale angst: wat kun je doen als "ontspan nou maar" niet helpt?

Wanneer extra hulp?

Houdt de angst voor blozen je echt tegen, bij werk, afspraken of contact maken, dan is het verstandig om met je huisarts of een psycholoog te praten. Oefenen in gesprekken is dan een goede aanvulling, geen vervanging.

Oefenen in een veilige volgorde

In Praten met mensen oefen je met korte, haalbare gesprekken, zodat de spanning stap voor stap minder wordt. De eerste module is gratis.